Dieren voor vermaak

Nog altijd worden er dieren gebruikt voor een groot aantal verschillende festiviteiten en tradities. Stierengevechten, honden- en hanengevechten, ze vinden nog steeds plaats onder het mom van cultuur of vermaak. Bij veel van dit soort vermaak wordt niet of nauwelijks rekening gehouden met eigen waarde, gezondheid of welzijn van de dieren. Ze worden belachelijk gemaakt, lijden nodeloos pijn of worden zelfs wreed gedood. Jaarlijks worden er bijvoorbeeld 30.000 stieren op gruwelijke wijze gemarteld in de Spaanse arena's. Niet meer van deze tijd, vinden wij.

Ook in Nederland worden er, met name in de zomermaanden, tal van evenementen met dieren georganiseerd onder het mom van vermaak. Denk hierbij aan kamelenraces, palingtrekken en zwientje tikken. Bij allerhande spel en sport worden dieren ingezet die daarvoor vaak totaal ongeschikt zijn. Ook worden zij veelvuldig belachelijk gemaakt. Dit alles getuigt van weinig respect voor het dier en degradeert het tot spelobject. Hierdoor wordt een slecht voorbeeld gegeven van hoe mensen (en dus ook kinderen) met dieren om moeten gaan.

Daarnaast worden jaarlijks vele (vaak exotische en wilde) dieren tentoongesteld in dierentuinen en circussen. Ook hier wordt de intrinsieke waarde van de dieren geweld aangedaan. Zo geeft de verzorging en huisvesting van dieren in dierentuinen de nodige problemen. De vraag is of dierentuinen, ondanks pogingen daartoe, ooit in staat zullen zijn om aan de natuurlijke behoeften van de gehouden dieren (zoals dolfijnen, panters, tijgers en ijsberen) te voldoen. Circusacts met dieren vormen een aantasting van het welzijn en de eigen waarde van het dier. De huisvesting, verzorging, trainingsmethoden en het transport van circusdieren laten vaak veel te wensen over. Gezondheidsproblemen en stress zijn vaak het gevolg.

Jaarlijks worden er tijdens de zomermaanden helaas tal van spelletjes georganiseerd waarbij dieren als speelbal worden gebruikt. Hierbij kunt u denken aan kamelenraces, rodeo's met levende stieren, palingtrekken en zwientje- en knientje-tik. Het gebruik van dieren voor vermaak is in strijd met de erkenning van de eigen waarde van het dier. Het geeft blijk van weinig respect en degradeert het dier tot spelobject. Deze vorm van misbruik geeft bovendien een slecht voorbeeld aan mensen (en dus ook kinderen) van hoe zij met dieren om moeten gaan.

Vaak wuift men bovenstaande argumenten weg door naar wredere dierkwellingen of diersporten te verwijzen, omdat er bij het 'onschuldige' volksvermaak zelden dieren doodgaan. Dit is geen argument, omdat bij bepaalde evenementen dieren wel degelijk lichamelijk worden gekweld en dieren behoorlijk gestrest raken door gegil en aanrakingen van de omstanders, het transport enzovoort. Bovendien ontbreken reglementen veelal: alles kan en alles mag. Het evenement heeft vaak een verruwende werking op de omgangsvormen tussen mens en dier.

In Nederland worden veel (exotische) dieren gebruikt in circussen en dolfinaria, ondanks de toenemende protesten hiertegen. De circusacts vormen doorgaans een grove aantasting van het dierenwelzijn en negeren de eigen waarde van het dier. De dieren kunnen hun normale gedragspatroon niet uitvoeren. Sociaal levende dieren zijn gedoemd tot eenzame opsluiting. Dit wordt versterkt doordat de dieren het hele jaar gehuisvest worden in kooien die bedoeld zijn voor transport. Veel dieren worden gehuisvest in een te krappe omgeving, die niet voldoet aan de natuurlijke behoeften. Verveling, stereotiep gedrag, apathie en zelfverwonding zijn de meest voorkomende gedragsstoornissen bij circusdieren.

Ook de training van 'circusdieren' vormt een aantasting van hun welzijn. Er zijn tot nu toe geen eisen gesteld aan de trainingsmethoden. De conditionering gaat soms gepaard met veel verbaal en lichamelijk geweld. De dieren zijn overgeleverd aan de persoonlijkheid van de trainers, die veelal weinig affiniteit tonen met de aard en de behoeften van de dieren. De relatie met de trainer is vaak gebaseerd op angst. Het transport van de dieren laat eveneens veel te wensen over. Circusdieren brengen veel tijd door op de weg.

De transportmiddelen zijn vaak verouderd en ongeschikt voor het vervoer van dieren. De voertuigen vervoeren vaak te veel dieren en hebben niet altijd goede drinkwater-voorzieningen. De dieren worden het gehele jaar door vervoerd van koud naar warm weer, en andersom, wat gezondheidsproblemen veroorzaakt. Dit alles veroorzaakt daarnaast veel stress bij de dieren. Niet alle circussen kunnen natuurlijk over één kam geschoren worden, maar voor de Dierenbescherming is het duidelijk: het vertonen van dieren die kunstjes doen is niet meer van deze tijd. Het is vernederend en respectloos voor deze dieren.

Circussen zonder dieren hebben de toekomst. Steeds meer mensen kiezen daarvoor: denk aan het zeer populaire Cirque du Soleil of het Chinees Staatscircus, waarin acrobatiek en entertainment door mensen centraal staan. Dit jaar is een mooi moment voor de circusdirecteuren om hierbij aan te sluiten. In Nederland staat 2006 namelijk in het teken van het jaar van het circus.